Tι περιμένουν τα ανώτατα στελέχη από τη νέα κυβέρνηση

Αναβάθμιση της παιδείας, καλύτερη δημόσια διοίκηση και αναβάθμιση της επιχειρηματικότητας είναι οι θεμελιώδεις προϋποθέσεις εξόδου της χώρας από την κρίση.

Η ελληνική οικονομία, και μαζί μ’ αυτήν ολόκληρη η χώρα, βρίσκονται σ’ ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Αυτό της παγκόσμιας χρηματοοικονομικής κρίσης, η οποία δείχνει να κάμπτεται και της εσωτερικής ύφεσης, η οποία είναι σε μεγάλο βαθμό ανεξάρτητη από τη διεθνή οικονομική συγκυρία. Άρα, απαιτεί εσωτερικά μέτρα τα οποία σήμερα έχουν τον χαρακτήρα του επείγοντος.
Μέσα σ’ αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα έχει μία νέα κυβέρνηση, η οποία πρέπει να πραγματοποιήσει ένα δύσκολο έργο. Και τούτο διότι, τώρα που «ο κόμπος έφθασε στο χτένι», τα χρόνια διαρθρωτικά προβλήματα της ελληνικής οικονομίας απαιτούν λύσεις μη υποκείμενες στην πολυτέλεια του χρόνου. Τα πιο επείγοντα από τα προβλήματα αυτά είναι:
- Τα δημοσιονομικά ελλείμματα, που επιδεινώνουν συνεχώς το δημόσιο χρέος της χώρας
- Το υψηλότατο, διψήφιο έλλειμμα, ακόμη και σε καιρό ύφεσης της οικονομίας, στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών,
- Ο πληθωρισμός στις υπηρεσίες που προσφέρει το κράτος (νοσοκομειακή περίθαλψη, συγκοινωνίες, κ.λπ.)
- Η χαμηλή απασχόληση και η υψηλή ανεργία
- Ο αρνητικός, σήμερα, ρυθμός μεγέθυνσης του ΑΕΠ
 
Οι ανεπάρκειες αυτές οφείλονται στο γεγονός ότι οι αγορές προϊόντων, υπηρεσιών και εργασίας στη χώρα μας δεν λειτουργούν καλά. Και αυτό συμβαίνει διότι λειτουργούν σε ένα ρυθμιστικό πλαίσιο βαρυφορτωμένο, με κακούς και αντιφατικούς νόμους. Συνοπτικά, μερικές από τις βασικότερες, κατά τη γνώμη μας, αιτίες της δυσλειτουργίας των επιμέρους αγορών είναι οι εξής:
- Η χώρα μας πάσχει από ευκαιρίες επιχειρηματικότητας, με τη νομοθεσία και τον τρόπο εφαρμογής της από τη δημόσια διοίκηση να δημιουργεί πρόσθετα εμπόδια σ’ αυτούς που επιθυμούν να επιχειρήσουν. Θα περιμένουμε με ιδιαίτερο ενδιαφέρον την εξαγγελία της κυβέρνησης για την απλοποίηση της επιχειρηματικότητας.
- Η χώρα δεν αξιοποιεί τα ταλέντα της. Δυστυχώς, το πιο μορφωμένο και παραγωγικό κομμάτι της αγοράς εργασίας, οι νέοι και οι νέες, είτε υποαπασχολούνται είτε βρίσκονται εκτός αγοράς εργασίας είτε μεταναστεύουν στο εξωτερικό.
- Η χώρα υποφέρει από την αδυναμία και τη μη-ανεξαρτησία των θεσμών της. Η αξιοκρατία, όπως και η λογοδοσία, έχουν καταργηθεί στην πράξη και, κατά συνέπεια, τα παραδείγματα που δίνονται στην κοινωνία είναι αρνητικά.
- Η χώρα πάσχει από ένα σοβαρότατο εκπαιδευτικό έλλειμμα, το οποίο διακυβεύει πλέον και πολύ σοβαρά την πορεία της στον 21ο αιώνα, καθώς και την ενεργό συμμετοχή της στον νέο διεθνή καταμερισμό της εργασίας. Διότι, στο μέτρο που ο τελευταίος θα έχει ως κορυφαία πρώτη ύλη του τη γνώση, στην ουσία ο διεθνής ανταγωνισμός θα είναι αυτός των εκπαιδευτικών συστημάτων.
 
Τι πρέπει να λοιπόν να γίνει; Αποτελεί κοινοτοπία να ειπωθεί και πάλι ότι η κυβέρνηση πρέπει να προχωρήσει στη ριζική ανασυγκρότηση του κράτους, γιατί χωρίς σοβαρό κράτος και αποδοτική δημόσια διοίκηση τα προβλήματα που επισημαίνουμε δεν πρόκειται να βρουν λύση. Στις προηγμένες χώρες, το ζήτημα αυτό έχει αντιμετωπισθεί με εισαγωγή στοιχείων και ανθρώπινου κεφαλαίου (στελεχών) από τον ιδιωτικό τομέα στο κράτος, με σκοπό όχι φυσικά την ιδιωτικοποίησή του, αλλά την εφαρμογή κριτηρίων ανταγωνισμού και αποδοτικότητας στην παραγωγή των δημοσίων υπηρεσιών –συγκοινωνίες, νοσοκομεία, κ.λπ. Στον κρίσιμο αυτόν τομέα, ο οποίος σηματοδοτεί κανόνες και συμπεριφορές σ’ όλη την κοινωνία, θα πρέπει να διασφαλιστεί παράλληλα και η συνέχεια της διοίκησης με την κατάλληλη εκπαίδευση και την ανάδειξη των κατάλληλων στελεχών. Συνεπώς, η βαθιά εκπαιδευτική μεταρρύθμιση είναι εκ των ων ουκ άνευ, με μέτρα ρηξικέλευθα, απαλλαγμένα από πολιτικές σκοπιμότητες.

Επίσης, επείγει ν’ ανοίξουν πραγματικά οι αγορές επαγγελμάτων. Δεν μιλάμε, φυσικά, για τα επαγγέλματα χαμηλής ειδίκευσης. Το πρόβλημα βρίσκεται στις διοικητικές μεταρρυθμίσεις που αφορούν στα λεγόμενα επιστημονικά επαγγέλματα, αλλά και στην ιδιοτελή αντίδραση συντεχνιακών συμφερόντων. Πρέπει ακόμη να αυξηθεί η αποδοτικότητα της δικαιοσύνης, με ιδιαίτερη έμφαση στην άμεση και παραδειγματική τιμωρία όσων διασπαθίζουν το δημόσιο χρήμα, ενώ αναγκαίες δραστικές αλλαγές είναι η βελτίωση της ποιότητας της παιδείας και η αναβάθμιση των υπηρεσιών υγείας.

Σε κάθε περίπτωση, η υλοποίηση όλων αυτών απαιτεί χρήματα. Υπάρχουν δύο τρόποι για να εξευρεθούν: α) Αύξηση του ΑΕΠ με δραστικές αλλαγές για την καλύτερη λειτουργία των αγορών, δίνοντας σε πρώτη φάση έμφαση στους κλάδους που μπορούν ν’ αποφέρουν τα μέγιστα οφέλη στη γρήγορη βελτίωση της οικονομικής κατάστασης της χώρας (τουρισμός, ναυτιλία, υποδομές), και β) διεύρυνση της φορολογικής βάσης, με ιδιαίτερη έμφαση στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής. Στο ζήτημα αυτό θα περιμένουμε τις σαφείς εξαγγελίες για τον προϋπολογισμό. Είναι όμως πολύ κρίσιμο να προχωρήσουν άμεσα πολιτικές που θα κάνουν το φορολογικό μας σύστημα δικαιότερο, πιο σύγχρονο, πιο απλό, πιο αποδοτικό.

Όλα όσα προηγούνται δεν είναι ευχολόγια. Αντιθέτως, συνιστούν ζωτικές και πραγματικές ανάγκες της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας, που τα ανώτατα στελέχη των επιχειρήσεων χρέος έχουν να απευθύνουν προς πάσα κατεύθυνση.

Μιχάλης Παγίδας

Για να διαβάσετε άλλα θέματα του τέταρτου τεύχους του LEADING ΕΑΣΕ, πατήστε εδώ ή χρησιμοποιήστε τις ακόλουθες συνδέσεις:

Editorial: "Αρίστοις Ομίλει"

Ευρωπαϊκά θέματα: It's innovation time!

Management: Ανάγκη για αναβιομηχάνιση της Δύσης

Management: Η κρίση έναν χρόνο μετά

Management: Νέα χρηματοδότηση για τις επιχειρήσεις